آمبولی ریه یکی از بیماریهای جدی و گاهی تهدیدکننده حیات است که در آن یک لخته خون، معمولاً از وریدهای عمقی پا، جدا شده و به رگهای ریه میرسد. این اتفاق باعث اختلال در خونرسانی و اکسیژنرسانی به بدن میشود و میتواند علائمی مانند تنگی نفس ناگهانی، درد قفسه سینه، افزایش ضربان قلب و کاهش سطح اکسیژن خون ایجاد کند.
اگرچه آمبولی ریه مستقیماً باعث اختلال بلع نمیشود، اما بسیاری از بیمارانی که دچار اختلال بلع هستند، در معرض خطر بیشتری برای ایجاد آمبولی ریه قرار دارند.
چه ارتباطی بین آمبولی ریه و اختلال بلع وجود دارد؟
بیشتر بیماران مبتلا به دیسفاژی (اختلال بلع) به دلیل بیماریهای زمینهای مانند سکته مغزی، پارکینسون، آسیب مغزی، ALS یا بستری طولانیمدت دچار کاهش تحرک میشوند. کاهش حرکت یکی از مهمترین عوامل ایجاد لخته خون در پاها و در نتیجه آمبولی ریه است.
به همین دلیل بیمارانی که برای مدت طولانی در تخت بستری هستند و همزمان مشکلات بلع دارند، باید از نظر علائم آمبولی ریه نیز تحت نظر باشند.
چه افرادی بیشتر در معرض آمبولی ریه هستند؟
گروههای زیر بیشترین خطر را دارند:
- بیماران سکته مغزی
- سالمندان کمتحرک
- افراد مبتلا به پارکینسون
- بیماران مبتلا به اماس (MS)
- افراد دارای آسیب مغزی یا نخاعی
- بیمارانی که مدت طولانی بستری هستند
- افراد مبتلا به سرطان
- افراد دارای سابقه لخته خون
- افراد چاق
- بیماران پس از جراحیهای بزرگ
بسیاری از این افراد همزمان به خدمات گفتاردرمانی و بلعدرمانی در منزل نیز نیاز پیدا میکنند.
ریسک فاکتورهای آمبولی ریه
عوامل خطر مهم عبارتاند از:
بیحرکتی طولانیمدت
استراحت مطلق در تخت یا نشستن طولانیمدت باعث کند شدن جریان خون در پاها میشود.
سکته مغزی
پس از سکته، بیمار ممکن است دچار فلج، کاهش تحرک و اختلال بلع شود که خطر تشکیل لخته را افزایش میدهد.
بیماریهای عصبی
بیماریهایی مانند پارکینسون، ALS و دمانس باعث کاهش تحرک و افزایش احتمال آمبولی ریه میشوند.
کمآبی بدن
دریافت ناکافی مایعات در بیماران دارای اختلال بلع میتواند خون را غلیظتر کرده و احتمال لخته شدن را افزایش دهد.
جراحی و بستری طولانی
بهخصوص جراحی لگن، زانو و شکستگیهای اندام تحتانی.
علائم آمبولی ریه چیست؟
در صورت مشاهده علائم زیر باید سریعاً به پزشک مراجعه شود:
- تنگی نفس ناگهانی
- درد قفسه سینه
- افزایش ضربان قلب
- افت اکسیژن خون
- سرفه ناگهانی
- سرفه خونی
- ضعف شدید
- سرگیجه
آمبولی ریه چه عوارضی دارد؟
در صورت عدم درمان، آمبولی ریه میتواند منجر به:
- نارسایی تنفسی
- کاهش شدید اکسیژن خون
- آسیب قلبی
- افزایش فشار خون ریوی
- بستری در ICU
- مرگ ناگهانی
شود.
نقش گفتاردرمانی و بلعدرمانی در منزل در پیشگیری از عوارض
بیماران مبتلا به اختلال بلع معمولاً در معرض مشکلات متعددی مانند سوءتغذیه، کمآبی بدن، آسپیراسیون و کاهش تحرک قرار دارند. ارزیابی و درمان بهموقع توسط گفتاردرمانگر میتواند به بهبود تغذیه، افزایش دریافت مایعات و ارتقای وضعیت عمومی بیمار کمک کند.
در جلسات بلعدرمانی در منزل اصفهان، وضعیت بلع، ایمنی تغذیه، هماهنگی تنفس و بلع و تحمل فعالیت بیمار به طور منظم بررسی میشود. این موضوع به خانوادهها کمک میکند تا علائم هشداردهنده مشکلات تنفسی و عوارض مرتبط با بیماریهای زمینهای را زودتر تشخیص دهند.
خدمات بلعدرمانی در منزل اصفهان
اگر بیمار شما پس از سکته مغزی، بیماریهای عصبی، پارکینسون، آسیب مغزی یا بستری طولانی دچار مشکلات بلع، سرفه هنگام غذا خوردن یا خفگی شده است، دریافت خدمات تخصصی بلعدرمانی در منزل اصفهان میتواند به بهبود ایمنی تغذیه، کاهش خطر آسپیراسیون و افزایش کیفیت زندگی بیمار کمک کند.
